فنی | تعمیر و نگهداری دوچرخه

شناخت قطعات دوچرخه

دوچرخه از قطعات مختلفی تشکیل شده است و هرکدام از قطعات نام و اصطلاح خاص خود را دارند که اگر با آن‌ها آشنا نباشید به‌راحتی نمی‌توانید درباره‌ی کارکرد صحیح آنها تحقیق کرده و یاد بگیرید. اگر در جمع دوچرخه‌سواران قرارگرفته باشید خواهید دید که اصطلاحات خاصی را در زمان صحبت به‌کار می‌برند که احتمالاً متوجه معنی آن‌ نخواهید شد؛ بنابراین دانستن اصطلاحات و آشنایی با بخش‌های مختلف دوچرخه برای هر دوچرخه‌سواری لازم است. بنابراین در این آموزش در مجله دوچرخه و طبیعت اجزای مختلف دوچرخه معرفی می شود.

بدنه دوچرخه

 

1- بدنه یا همان فریم دوچرخه / Frame

مهمترین بخش دوچرخه که تمامی اجزای دیگر روی آن سوار می‌شوند بدنه‌ی دوچرخه است. بدنه‌ی دوچرخه می‌تواند از مواد مختلفی تولید شود؛ اما رایج‌ترین آن‌ها آلومینیوم، کربن و آهن است. بدنه‌ی دوچرخه نقش بسیار مهمی را در کیفیت دوچرخه ایفا می‌کند. بدنه دوچرخه نقش اصلی در سایز دوچرخه را دارد. بصورت مثال دوچرخه های اسمال، مدیوم، لارج و دیگر سایز ها در واقع سایز بدنه آنها تغییر میکند و لوازم دیگر آنها یکی است. همچنین بدنه دوچرخه در سبک های مختلف، طراحی متفاوتی دارد.


دوشاخ دوچرخه

2- دوشاخ / Fork
دوشاخ یکی از بخش‌های بسیار مهم در دوچرخه است. به‌صورت ساده می‌توان گفت که دوشاخ می‌تواند کمک‌دار و یا خشک (بدون کمک) باشد و در مدل‌ها و سایزهای گوناگون، برای سبک‌های مختلف دوچرخه تولید می‌شود. دوشاخ به کمک کاسه دوشاخ و کرپی به بدنه دوچرخه متصل میشود. و چرخ جلو و سیستم ترمز به روی آن سوار میشود.

چه زمانی یک زنجیر فرسوده را تعویض کنیم؟ (قسمت دوم)

فرمان دوچرخه

3- فرمان / Handlebar

فرمان دوچرخه در سبک‌ها و شکل‌های  مختلف برای انواع سبک های دوچرخه‌ تولید می‌شود. فرمان به وسیله کرپی به بدنه متصل میشود و اهرم های ترمز، دسته دنده، گریپ های فرمان بر روی آن نصب میشوند.


کرپی دوچرخه

4- کرپی / Handlebar stem

کرپی عمل اتصال فرمان با دوشاخ دوچرخه را انجام می دهد که در سایز و زاویه ها متفاوت تولید می‌شود.


کاسه دوشاخ

5- کاسه دوشاخ / Headset

مجموع دو کاسه‌ی فلزی، بلبرینگ‌ها و واشرهایی که  در محل اتصال فرمان، دوشاخ با بدنه‌ی دوچرخه قرار می‌گیرند را کاسه دوشاخ گویند.


بست زین دوچرخه

6- بست زین / seat post clamp

بست فلزی که لوله‌ی زین را به بدنه‌ی دوچرخه محکم و متصل می‌کند، بست زین نامیده می‌شود.


دسته ترمز یا کتی ترمز دوچرخه

7- دسته ترمز یا کتی ترمز / Handle Brake

دسته‌ترمز و یا کتی‌ها روی فرمان دوچرخه بسته می‌شوند و با یک کابل سیمی و یا روغنی به سیستم ترمز متصل هستند. عمل دستور ترمز به وسیله‌ی کتی‌ها صادر می‌شود.


 

زین دوچزخه

 

8- زین / Saddle

به‌همان‌صورت که از اسم آن مشخص است، زینِ دوچرخه برای نشستن دوچرخه‌سوار است. زین‌ها هم برای سبک‌های مختلف دوچرخه تولید می‌شوند. حتی مدل مردانه و زنانه‌ی آن در برخی از برندها متفاوت است.


لوله زین

8- لوله‌ی زین / Seat post

به لوله‌ای که زین دوچرخه را به بدنه‌ متصل می‌کند، لوله‌ی زین می‌گویند. تنظیم ارتفاع لوله‌ی زین یکی از مؤلفه‌های تعیین سایز دوچرخه برای دوچرخه‌سواران است.

استانداردهای زنجیر دوچرخه

لاستیک دوچرخه

9- لاستیک (تایر) / Tire

لاستیک نیز، همانند بخش‌های دیگر دوچرخه در مدل‌های بسیاری برای انواع دوچرخه‌ تولید می‌شود. برای مثال از انواع لاستیک‌ها می‌توان به دو سبک لاستیک تیوبلس (بدون تیوپ) و دورخاک (با تیوپ) اشاره کرد.


تیوب دوچرخه

10- تیوب / tube

تیوب در داخل لاستیک دوچرخه به کار می‌رود و در واقع فشار باد را در خود نگاه داشته و باعث می‌شود لاستیک پرباد بماند.


توپی و طوقه دوچرخه

11- توپی و طوقه / Front wheel

توپی و طوقه از چند بخش تشکیل می‌شوند. ۱- طوقه، رینگ و یا دایره ۲- توپی ۳- پره‌ها و سرپره‌ها 4- نوار دور طوقه


طبق قامه دوچرخه

12- طبق / Crank

طبقِ قامه به سیستم چرخ‌دنده‌های بزرگ در وسط دوچرخه گفته می‌شود. طبق قامه ها در مدل های 3، 2 و تک سنی هستند و در سبک های دوچرخه متفاوت هستند.


پنجه رکاب دوچرخه

13- پنجه‌رکاب / Pedal

رکاب‌ها به طبق متصل می‌شوند و بخشی هستند که دوچرخه‌سوار به وسیله‌ی آن‌ها می‌تواند با رکاب‌زدن دوچرخه را به حرکت درآورد.  پنجه‌رکاب‌ها در مدل‌های تکامل یافته‌تری هم تولید می‌شوند که یک پل زیر کفش مخصوص دوچرخه‌سواری متصل می‌شود و کفش به‌وسیله‌ی آن پل، در پنجه‌رکاب قفل شده و باعث می‌شود دوچرخه‌سوار به‌صورت ۳۶۰درجه رکاب را بچرخاند و از عضلات پاهای خود به‌صورت کامل استفاده کند.


شانژمان جلو دوچرخه

14- شانژمان جلو / Front derailleur

آموزش نحوه و زمان تعویض دنده دوچرخه

شانژمان جلو که با نام‌های  طبق عوض‌کن و یا دنده‌جلو هم شناخته می‌شود برای تعویض دنده در جلوی دوچرخه استفاده می‌شود.


شانژمان عقب دوچرخه

15- شانژمان عقب / Rear derailleur

شانژمان عقب برای تعویض دنده در عقب دوچرخه به کار می‌رود.


دسته دنده یا شیفتر دوچرخه

16- دسته‌دنده / Shifter

دسته‌دنده یا شیفتر‌ها، اهرم‌هایی هستند که روی فرمان دوچرخه بسته می‌شوند و با یک کابل به شانژمان جلو و عقب متصل می‌شوند. با کمکِ دسته‌دنده‌ها می‌توان دنده‌ها را تعویض نمود.


ترمز دوچرخه

17- ست ترمز / Brake

ترمز‌ها تنوع مختفی دارند. می‌توانند به‌صورت چکشی روی طوقه عمل گرفتن ترمز را انجام دهند و یا به‌صورت دیسکی روی صفحه‌دیسک این عمل را انجام دهند.


خودرو دوچرخه

19- خودرو / Cassette

سیستم چرخ‌دنده‌های عقبِ دوچرخه را خودرو می‌گویند.


صفحه دیسک دوچرخه

20- صفحه دیسک / brake rotor

صفحه فلزی که به توپی دوچرخه متصل شده و کالیپر به کمک لنت ها عمل نگه داشتن دوچرخه را بوسیله آن انجام میدهد.


زنجیر دوچرخه

21- زنجیر / Chain

زنجیر دوچرخه عمل انتقال نیرو از طبق به خودرو را انجام می‌دهد که با چرخش خودرو، چرخ عقب به حرکت درمی‌آید و به حرکت دوچرخه  منتهی می‌شود.


گریپ فرمان دوچرخه

22- گریپ فرمان / Handlebar grip

سردسته های لاستیکی روی فرمان دوچرخه برای گرفتن فرمان توسط دوچرخه سوار


توپی تنه دوچرخه

23- توپی تنه /  Battom brackrt

توپی تنه، طبق قامه و چرخ دنده های جلو دوچرخه را به بدنه دوچرخه متصل میکند و با حرکت طبق قامه و چرخ دنده های جلو و انتقال قدرت به وسیله زنجیر دوچرخه به خودرو و یا همان خودرو باعث حرکت دوچرخه می شود.

آموزش گرفتن پنچری تیوب دوچرخه + تصویری
guest
آگاه شدن از پاسخ دیدگاه
14 نظر ثبت شده! شما هم نظرات و پرسش های خود را مطرح کنید.
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
مجتبی
مجتبی
آبان 17, 1399 11:16 ب.ظ

با سلام و احترام .لطفا آموزش تنظیم و توضیح دقیق با جزئیات در مورد ترمز دیسکی مکانیکی (سیمی) در سایت قرار دهید.با سپاس فراوان .

جواد قائدی
جواد قائدی
بهمن 25, 1399 7:47 ب.ظ

سلام . ممنون از مطالب پربار آموزشی تون. جزاک الله خیرا

فیروز گهرنیا
فیروز گهرنیا
اردیبهشت 4, 1400 12:38 ب.ظ

سلام بنده دوچرخه بنام ktm SCARP خریدم در حالی که موقع سفارش دادن قد خودم رو 180گفتم اما برای من سایز تنه اس فرستادم نا گفته نماند که بنده در آذربایجان شرقی استان تبریز هستم ولی از شیراز از فروشگاه… بیشتر بخوانید

Amir
Amir
اردیبهشت 14, 1400 7:19 ب.ظ

سلام، مشکلی برای دوچرخه ام پیش اومده که واقعا منو عاصی کرده و هر کاری کردم درست نشد. وقتی پدال می‌زنم ( به خصوص وقتی فشار پاها بیشتر هست)، انگار ناگهان پدال دوچرخه رها میشه و دنده جلو هم یکی… بیشتر بخوانید

پویان
پویان
تیر 25, 1400 2:11 ق.ظ

با سلام من یه دوچرخه دنده ای دارم می خوام ببینم میشه سیستم دنده رو باز کرد و ازش مثل یه دوچرخه معمولی استفاده کرد و این که چه زنجیری باید بندازم خیلی ممنون

سید مجید
سید مجید
مهر 22, 1400 6:47 ب.ظ

سلام وقتتون به خیر باشه .با تعویض توپی تنه ساچمه ای با بلبرینگی آیا رکاب زدن روان تر و نرم تر میشود یا الزاما ارتباطی با نرمی رکاب ندارد؟ و از کجا میتوان تفاوت این دو را تشخیص داد ؟

یاسر
یاسر
اردیبهشت 2, 1401 12:56 ب.ظ

سلامو درود
در قسمت دوشاخ فرمان چرخ دوتا جای پیچ تعیبیه شده برای چه کاری هست و همچنین در قسمت چرخ دنده های عقب رو بدنه بار جای پیچ هست برا نصب چه نو لوازمی هست..ممنون راهنمایی کنید

پویان
پویان
اردیبهشت 8, 1401 2:18 ب.ظ

عالی بود. مرسی

دکمه بازگشت به بالا
14
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x