فنی | تعمیر و نگهداری دوچرخه

آموزش نحوه و زمان تعویض دنده دوچرخه

در این آموزش نحوه‌‌ی تعویض ‌ِدنده را به صورت کامل شرح خواهیم داد.  نحوه‌ی اصولی تعویض‌ِ دنده‌ی دوچرخه به دو دلیل حائز اهمیت است:

۱­­- به بازدهی رکاب‌ زدن شما در زمان دوچرخه‌سواری کمک کرده و از آسیب‌های احتمالی به‌ زانو جلوگیری می‌کند.

 ۲- مانع فرسایش سیستم دنده می‌شود.

سیستم دنده دوچرخه یکی از بخش های مصرفی دوچرخه است و تعویض نادرست عمر سیستم دنده را کم می کند.


در ابتدا باید با چند اصطلاح درباره‌ی بخش‌های سیستم دنده آشنا شوید؛

 ۱- دسته‌ی دنده یا شیفتر:

دسته‌ی دنده یا شیفتر همان دو اهرمِ روی فرمان است که به وسیله‌ی آن­ها می‌توانید دنده‌ی ‌عقب و جلو را تعویض نمایید.

طبق، طبق عوض کن یا همان شانژمان جلو، خودرو و شانژمان عقب

۲- طبق و سینی طبق:

چرخ‌دنده و اهرم بزرگِ جلوی دوچرخه را «طبق» و هرکدام از چرخ‌دنده‌های تکی جلو را «سینی» می‌نامند. به عنوان مثال در تصویر بالا طَبَقِ جلو، سه سینی دارد.

۳- طبق عوض‌کن (دنده‌ی‌جلو):

طبق عوض‌کن همان دنده‌ی ‌جلو است که به کمک آن می‌توانید دنده‌ی ‌جلو را تغییر دهید.

۴– خودرو:

به چرخ‌دنده‌‌های عقبِ دوچرخه، خودروی عقب گفته می‌شود.

۵- شانژمان عقب (دنده‌ی عقب):

شانژمانِ عقب همان قسمتی است که به کمک آن می‌توانید دنده‌ی عقب را تغییر دهید.

روش اضافه کردن مایع درزگیر (چسب تیوبلس) به لاستیک

معمولاً دوچرخه‌ها با توجه به سبک و کاربری‌شان یک، دو و یا سه سینی دارند. همچنین در خودروی عقب با توجه به قدیمی و یا جدید بودنشان بین شش تا دوازده سینی وجود دارد.


آموزش نحوه و زمان تعویض دنده دوچرخه

به تصویر بالا دقت کنید؛

زمانی که در دنده‌ ‌جلو از کوچک ترین سینی استفاده می‌کنید در دنده عقب مجاز به استفاده از خودروهای بزرگ بالایی هستید.

و زمانی که در دنده جلو از سینی وسط استفاده می کنید در دنده عقب مجاز به استفاده از خودروهای وسط هستید.

و زمانی که در دنده جلو از سینی بزرگ استفاده می کنید در دنده عقب مجاز به استفاده از خودروهای کوچک هستید.

زمانی که در مسیرهای سربالایی با شیبِ تند حرکت می‌کنید باید از سینی یک و خودروهای بزرگ‌تر که در تصویر با رنگ قرمز مشخص شده‌اند، استفاده نمایید و زمانی که در مسیرهای سربالایی با شیب کم حرکت می‌کنید باید از سینی دو و خودروهای وسط که در تصویر با رنگ آبی مشخص شده‌اند استفاده نموده و نهایتاً مواقعی که در مسیرهای مسطح و یا سرپایینی، که سرعت شما بیش‌تر است، می‌رانید، باید از سینی سه و خودروهای کوچک در عقب استفاده کنید.


هدف از تغییر دنده چیست!؟

به زبان ساده اگر رکاب‌ها زیر پای دوچرخه‌سوار خیلی سفت باشند او نمی‌تواند آن‌ها را به سهولت حرکت دهد و اگر هم خیلی نرم باشند رکاب‌ها هرز می‌چرخند. هدف تعویض ‌ِدنده تنظیم فشارِ زیر پای دوچرخه‌سوار است به نحوی که در مسیرهای سربالایی یا صاف و یا حتی سرپایینی یک فشار متوسط معینی زیر پای او قرار گیرد.

چهار نکته که باید درباره فشار باد لاستیک بدانید

کلاج گرفتن در زمان تغییر دنده:

به همان صورت که نیاز است در ماشین برای تعویض دنده، کلاج گرفته شده تا از قدرت موتور کسر و دنده جا برود، در دوچرخه هم باید این عمل را خودتان با فشاری که روی رکاب می‌آورید تنظیم نمایید. اصلاً کار سختی نیست؛ فقط کافی است در زمان  تعویض دنده  برای چند ثانیه، از فشاری که روی رکاب می‌آورید کم کرده، آن‌ را بچرخانید تا دنده به راحتی جا برود. اگر این الگو را رعایت نکنید دنده به سختی جا خواهد رفت و فشار بسیار زیادی به زنجیر و سیستم دنده وارد خواهد شد.

چه زمانی دنده را باید تعویض کرد؟

چگونه متوجه فشار متوسط و معین شویم!؟

درکِ یک فشار معین خیلی کار سختی نیست، اما بسیار مهم و قابل تأکید است چرا که این امر، کلیدِ تعویض ‌دنده و رکاب‌زدن صحیح محسوب می‌شود. سرعت چرخش پای شما در زمان دوچرخه‌سواری عامل تشخیص این موضوع است. سرعت چرخش یک پای شما هنگام دوچرخه‌سواری باید بین هفتاد تا صدوده دور در دقیقه باشد. برای محاسبه‌ی تعداد چرخش پای خود در یک دقیقه، آن را بشمارید، به تعدادِ به دست آمده، دورِ پا گفته می‌شود. اگر دورِ پای شما از هفتاد تو صدوده کم‌‌تر یا بیش‌تر باشد باید سعی کنید با کمک گرفتن از تعویض‌ دنده آن را در بین این اعداد نگه دارید. توجه داشته باشید که این اساسی‌ترین بخش برای تعویض‌ِ دنده‌ی صحیح، در دوچرخه‌سواری است. تفاوتی نمی‌کند که در مسیر سربالایی، مسطح و یا سرپایینی قرار دارید؛ همیشه باید این موضوع را مدنظر قرار دهید.

چه زمانی یک زنجیر فرسوده را تعویض کنیم؟ (قسمت دوم)

توجه داشته باشید که با تعویض دنده، در هر سرعتی می توانید این میزان سرعت دور پا را حفظ نمایید.


به شکل بالا دقت کنید. استفاده از این دنده‌ها صحیح نیست. نباید دنده را به صورتی تعویض نمایید که زنجیر خیلی کشیده و کج شود.

اگر دنده‌ی دوچرخه‌ی شما به راحتی تعویض نمی‌شود و صدای تق‌تق یا اصطحکاک غیرطبیعی از آن به گوش می‌رسد، آموزش تنظیم دنده‌ی دوچرخه را مطالعه و آن را تنظیم نمایید.


سیستم دنده‌های جدید:
در سیستم دنده‌ی دوچرخه‌های جدید کوهستان، تعداد سینی ‌طبق در جلو به دو و یا یک کاهش یافته است. به این صورت که در جلو یک یا دو سینی‌ طبق وجود دارد و در خودروی عقب ده، یازده و یا دوازده سینی، که در صورت تعویض‌ِدنده، زنجیر دوچرخه کج و کشیده می‌شود. برای این سیستم دنده‌ها نوع طراحی و مقامت زنجیر، سینی‌طبق و خودرو، همگی به سبک جدید تغییر کرده و برای تعویض‌دنده و کشیدگی زنجیر مشکلی به‌ وجود نمی‌آید.

guest
آگاه شدن از پاسخ دیدگاه
84 سوالی دارید! بپرسید
Inline Feedbacks
View all comments
مهدی
مهدی

سلام ببخشید میخواستم بدونم چجوری باید خودرو دوچرخم را بازکنم و توپیم را گیریس کاری کنم وبه چه وسایل وابزار هایی نیازمندم توپیم هم معمولیه وخودروم هم معمولیع با تشکر

عمران
عمران

سلام . وقتی که درحال دنده عوض کردنم باید رکاب بزنم یا نزنم . کدوم بهتره؟

رویا
رویا

سلام دریک مسیر آسفالت صاف و سرعت متوسط دنده ها روی چند باشه خوبه ؟ من ی ماه میشه یاد گرفتم و دوست دارم بیشتر بدونم

محمد
محمد

سلام وعرض ادب،هنگام دوچرخه سواری تو سرعت پایین هم باید دندرو جوری تنظیم کنیم که درتایم ۱دقیقه بین ۸۰الی۱۲۰بار رکاب بزنیم یا فقط برای سرعتهای رو به بالا هستش؟وسوال دون،تومحدوده گیلان تعمییرکار حرفه ای میشناسین؟اگر سراغ ندارید لطفا توهمین تهران… Read more »

محمد
محمد
Reply to  docharkhehMag

سپاس ازراهنماییتون

فاطیما
فاطیما

سلام شماره دنده برای سرعت در سطح خیابان صاف که هرز هم نرود چند است ؟.؟
لطفا بگید !

EMP.Solo
EMP.Solo

داداچ من با سایتت خیلی حال کردم. دمت گرم.

امین
امین

عالی.ممنونم از اموزشهای خوبتون

میلاد
میلاد

اطلاعات بسیار مفیدی ارائه میدید. لذت بردیم. کاربردی بود عزیز دل .
خیلی مررررررررررسی

میلاد
میلاد

مهندس یه سوالی مطرحه:
وقتی در مسیرهای مسطح یا سرپایینی بخوایم از دنده سنگین استفاده کنیم خیلی سریع پاها درد میگیره و خسته میشه، این طبیعی هست آیا؟

میلاد
میلاد
Reply to  docharkhehMag

سلام. ممنون از پاسخگویی شما با دوست عزیزی بر سر این موضوع بحث میکردیم که آیا دنده سنگین باعث چربی سوزی بیشتر میشه یا دنده سبک تر؟ در دنده سنگین، سرعت رکاب زنی کمتر اما به انرژی بیشتری برای رکاب… Read more »

مهدی
مهدی

سلام
یه سوال من دوچرخم دسته جلوش هی کج میشه مال چیه؟ ایا پیچ دستش شل شده یا باید برم عوض کنم دستشو کلا لطفا زود جواب بدید

احسان
احسان

ایا مشکلی داره تو سربالای یا تو سرباینی دنده عوض کنیم من همیشه مشکل دارم بااین

ستار
ستار

سلام..طبق عوض کن من تنظیم نیست متاسفانه کلی گشتم ولی یه ویدئو که کامل باشه پیدانکردم….واقعا ممنون میشم راهنمائی کنید

پویا
پویا

سلام ببخشید ممنون میشم جواب بدین من فقط موندم تو هر دقیقه برای مثال دنده جلو دو و دنده عقب روی پنج قرار دارد یعنی نمیشود ما بجایرکاب زدن در هر دقیقه 70الی110 یا 80الی 120 آیا نمیشه اینو کمتر… Read more »

جواد
جواد

با عرض سلام و وقت بخیر
نسبت دنده های جلو و عقب رو در دوچرخه های 27 سرعته می فرمایید.ممنون.

سالار
سالار

سلام دوچرخه من 3 و 8 هست اون چه طوری هست

مازیار
مازیار

با سلام و احترام باید تشکر کنم از زحمتی که در آموزش و امورفنی وکلی از صفرتاصد برای دارندگان دوچرخه در آموزش و تعمیرات و غیره کشیده اید خسته نباشید براتون سلامتی و شادابی آرزو میکنم بسیار پر محتوی و… Read more »

سارا
سارا

سلام، وقتی از سربالایی بلافاصله به سرازیری می‌رسم عوض کردن دنده خیلی مشکل است چون در شیب دوچرخه خودش می‌رود و نمی‌تونم رکاب بزنم تا دنده عوض کنم، ممکنه راهنمایی کنین؟ همینطور با توجه به رعایت نحوه درست دنده در… Read more »

سهند
سهند

سلام
من وقتی بیشتر از یکساعت رکاب میزنم باسنم خیلی درد میگیره، چاره چیه ؟؟؟

رضا
رضا

سلام بابت راهنمایی ها ممنونم ولی یک سوال دارم در پیچ های تند با چه دنده ای باشیم چون وقتی که بخواهیمم به سرعت اصلی برگردیم تایر عقب لیز میخوره؟؟

حسین عباسیان
حسین عباسیان

گیوه هاش رو باز کنید میتونید گریس بزنید

حسین عباسیان
حسین عباسیان

سلام.
میشه بگید لوازم تعویض روغن ترمز دوچرخه رو از کجا و با چه اسمی پیدا کنم؟
اگه بگید خیلی ممنونتون میشم.

شبنم
شبنم

سلام ببخشید میخواستم بدونم دوچرخه ی معمولی رو میشه تبدیل به دوچرخه ی دنده ای کرد؟ یه دوچرخه ی ژاپنی قدیمی دارم که حیفم میاد بفروشمش و میخوام‌بدونم میشه دنده ای بشه یا خیر؟

مهدیار
مهدیار

سلام من میخوام دوچرخه بخرم اما نمیدونم دنده ای بخرم یا بدون دنده، چون میگن دنده ای اگه مشکلی براش پیش بیاد کاملا خراب میشه.

نیما
نیما

سلام خسته نباشید لطفا درباره نحوه کلاچ گیری توضیح دهید

mahshid
mahshid

سلام میخواستم بدونم دنده دوچرخه باید روی چند باشه که فشار نیاد به پا؟؟؟

Nasim
Nasim

سلام
میخواستم بدونم در تمرین حرکات بانی هاپ و ساید هاپ و هر پرش دیگه باید دنده دوچرخه رو کدوم باشه؟
(دوچرخه دنده ای ویوا 3 تا دنده جلو 7 تا دنده عقب)
همه سایت هارو گشتم هیچی پیدا نکردم.

امید
امید

سلام خدمت شما من از قدیم به دوچرخه سواری علاقه داشتم؛ تا اینکه به تازگی تصمیم گرفتم و یک دوچرخه تهیه کردم و تصمیم گرفتم روزانه 30 دقیقه حداقل برای سلامتی ازش استفاده کنم و سرکار و … هم در… Read more »

Last edited 2 months ago by امید
امید
امید
Reply to  docharkhehMag

بسیار سپاسگزارم

دقت بیشتری که کردم، متوجه شدم صدا انگار از برخورد لنت با دیسکه. که تقریبا بیشتر مواقع صدا هستش. راهی داره تنظیم بشه که بهم برخورد نکنند؟ یا بهتره پیش تکنسین ببرم؟

Last edited 2 months ago by امید
امید
امید

سلام، وقت بخیر

من سوالاتی پرسیدم ولی انگار منتشر نشده؟

امیر
امیر

سلام، ببخشید دوچرخه من در حال حرکت دنده عوض میکنه؟ مشکل از چیه؟ ممنون میشم راهنمایی کنید.

امید
امید

سلام مجدد و سپاسگزار از همه جواب‎هایی که بهم دادین. روش تعویض دنده رو از سایت شما پیگیری کردم و مطالب آموزنده ای یاد گرفتم. فقط اینکه بازم برای تعویض دنده مشکل دارم، مثلا در سربالایی من دنده جلو روی… Read more »

نمیدنم
نمیدنم

سلام خوبی من دوچرخه ندارم که میشه یک دوچرخه 26 دنده به من بده

ali twsi
ali twsi

سلام خدمت شما
میخواستم ببینم دوچرخه‌ هم مثل ماشین ، دنده‌هاش برعکسه ؟ یعنی به دنده ۱.۱ میگن سنگین ؟ یا به دنده ۳.۷ میگن‌سبک؟

ali
ali

سلام دوچرخه ی من 21 دنده هست بلد نیستم دنده هارو تقسیم کنم و نمی دونم کدوم سینی برای کدوم طبق هست بسیار ممنون میشم جواب بدید

ali
ali

ممنون از راهنماییتون

ali
ali

خیلی خوب توضیح دادید متوجه شدم ممنون

Pdbمخفف پارسا دوچرخه باز
Pdbمخفف پارسا دوچرخه باز

سلام من خودم خیلی حرفه این و همه‌ی این‌ها رو خودم حفظم ولی بازم ممنون از سایت خوبتون

همایون
همایون

سلام من دنده عقب دوچرخم خراب شده میزارمش روی شش ولی میره روی هفت لطفا بگید چیکار کنم

ارمان
ارمان

سلام من وقتی میزنم تو دنده 2میره 1
وقتی میزنم دنده3 میره 2چیکار کنم خودم درست کنم

میثم
میثم

سلام و خسته نباشید خدمت اساتید بزرگوار;دوچرخه 21 سرعته {3*7} زمان تعوض دنده را لطفا با ذکر شماره دنده توضیح بدهید چون طبق و خودرو گمراه کننده و دقیق نیست ‘لطفا در این مورد کمکم کنید مثلا بگویید دنده جلو… Read more »

علی رضا
علی رضا

سلام وقت بخیر من یه سوالی داشتم دوچرخه من دندش هفت تاییه مشکل من اینه از دنده یک تا هفت راحت تا دنده عوض میکنم میره یعنی به جلو راحت عوض میشه اما وقتی میخوام از دنده هفت به پایین… Read more »

مسلمون
مسلمون

هرز نرود یعنی چی ؟

محمد
محمد

سلام ببخشید من رو دنده یک میزنم ولی شروع به حرکت میکنم دنده میپره رو دنده دو
مشکلش چیشه ؟

طاها
طاها

سلام من همه کار هایی که گفته بودید انجام دادم ولی امروز داشتم رکاب می زدم زنجیرش افتاد میشه بگید دلیلش چی بود ؟؟؟؟

دکمه بازگشت به بالا
84
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x